Jak otworzyć firmę w Turcji w 2026 roku: formy prawne, kapitał i podatki

Otwarcie firmy w Turcji przez obcokrajowca jest możliwe bez udziału lokalnego partnera: Turecki Kodeks Handlowy nr 6102 pozwala na założenie limited şirket (spółki z ograniczoną odpowiedzialnością) lub anonim şirket (spółki akcyjnej) nawet przez jednego wspólnika. Minimalny kapitał w 2026 roku wynosi 50 000 TL dla Ltd oraz 250 000 TL dla A.Ş. Rejestracja odbywa się poprzez system MERSİS oraz rejestr handlowy, a numer identyfikacji podatkowej firma otrzymuje automatycznie. Sama spółka nie daje jednak automatycznego prawa do pracy w niej: założyciel musi uzyskać zezwolenie na pracę, a zgodnie z kryteriami Ministerstwa Pracy, wymagany kapitał dla takiej osoby wynosi od 500 000 TL.

Jaką formę działalności wybrać

Dla obcokrajowca realny wybór ogranicza się do trzech form. Indywidualna działalność gospodarcza (şahıs şirketi) jest najprostsza w prowadzeniu księgowości, jednak właściciel odpowiada za długi całym swoim majątkiem osobistym. Ponadto do pracy niezbędne jest niezależne zezwolenie (bağımsız çalışma izni), które ministerstwo wydaje według własnego uznania, biorąc pod uwagę wykształcenie, doświadczenie oraz wkład w gospodarkę (art. 10 ustawy nr 6735). Dlatego większość obcokrajowców decyduje się na założenie limited şirket.

Wymogi kapitałowe zostały podniesione decyzją prezydenta nr 7887 (Resmî Gazete z 25.11.2023): wcześniej było to 10 000 TL dla Ltd oraz 50 000 TL dla A.Ş. Firmy założone z niższym kapitałem są zobowiązane do uzupełnienia go do nowych kwot; 17.10.2026 Ministerstwo Handlu przedłużyło ten termin do 31.12.2027. W Ltd wspólnicy odpowiadają jedynie swoimi udziałami, jednak sprzedaż udziałów wymaga formy pisemnej z notarialnym poświadczeniem podpisów oraz, o ile statut nie stanowi inaczej, zgody zgromadzenia wspólników (art. 595 TTK). Udziały A.Ş. przenosi się łatwiej, dlatego tę formę wybierają inwestorzy realizujący duże projekty.

Rejestracja przez MERSİS i rejestr handlowy: krok po kroku

1. Numer podatkowy założyciela. Obcokrajowiec potrzebuje osobistego tureckiego numeru podatkowego — sposób jego uzyskania opisano w artykule o vergi numarası.
2. Statut w MERSİS. Poprzez Centralny System Rejestracji (MERSİS) Ministerstwa Handlu przygotowuje się statut: nazwę, adres, rodzaje działalności, kapitał, dyrektora (müdür) dla Ltd lub zarząd dla A.Ş. Na etapie wniosku system generuje dla firmy potencjalny numer podatkowy.
3. Podpisanie dokumentów. Statut Ltd podpisuje się w obecności upoważnionego urzędnika rejestru handlowego (art. 575 TTK). MERSİS umożliwia podpisanie go podpisem elektronicznym lub mobilnym; dla obcokrajowców system tworzy osobny dokument potwierdzający podpis. Jeśli założyciel nie może przyjechać osobiście, działamy na podstawie pełnomocnictwa.
4. Płatność. Wkłady pieniężne wpłaca się na specjalny rachunek tworzonej spółki w tureckim banku, z którego może korzystać wyłącznie ona (art. 345 TTK). Osobno opłaca się wkład do Urzędu Ochrony Konkurencji — 0,04% kapitału (ustawa nr 4054).
5. Rejestracja i publikacja. Ticaret sicili müdürlüğü rejestruje spółkę, ogłoszenie ukazuje się w Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi; poprzez e-İlan — nie później niż w ciągu dwóch godzin. Po rejestracji potencjalny numer podatkowy firmy staje się stałym.
6. Zezwolenie na pracę i licencja. Dopiero po rejestracji i uzyskaniu numeru podatkowego obcokrajowiec składa wniosek o zezwolenie na pracę, a następnie udaje się do urzędu gminy po licencję na prowadzenie działalności (işyeri açma ve çalışma ruhsatı).

Firmę rejestruje się w miejscu prowadzenia działalności. W Alanyi rejestr handlowy prowadzi Alanya Ticaret ve Sanayi Odası (ALTSO), w Antalyi — Antalya Ticaret ve Sanayi Odası (ATSO).

Ile kosztuje otwarcie firmy w 2026 roku

Założenie Ltd i A.Ş. jest zwolnione z opłat skarbowych (harç), jednak izba i rejestr pobierają własne opłaty. Poniżej przedstawiamy taryfikator ATSO na 2026 rok; kwoty w ALTSO należy weryfikować przed złożeniem wniosku.

Dla Ltd z kapitałem 50 000 TL pozycje tabeli bez ogłoszenia wynoszą około 18 300 TL; koszt ogłoszenia zależy od liczby słów w statucie. Sam kapitał jest środkiem finansowym firmy, a nie kosztem. Usługi mali müşavir (księgowego), tłumacza i notariusza są wyceniane indywidualnie, nie ma oficjalnych stawek „pod klucz”. Jeśli założyciel będzie pracował w firmie, należy doliczyć opłatę za zezwolenie na pracę: w 2026 roku jest to 12 574,90 TL za zezwolenie roczne plus 964 TL za blankiet.

Księgowy, podatki i konto bankowe

Mali müşavir (licencjonowany księgowy, SMMM) jest niezbędny praktycznie od pierwszego dnia: firma prowadzi rachunkowość zgodnie z tureckimi przepisami, składa miesięczne deklaracje VAT, deklaracje o zaliczkach na podatek dochodowy oraz sprawozdania roczne w formie elektronicznej, a wszelkie błędy skutkują karami. Honorarium księgowego ustala się indywidualnie.

W przypadku A.Ş. konto w banku otwiera się jeszcze przed rejestracją, ponieważ jedna czwarta kapitału pieniężnego musi zostać wniesiona wcześniej. Ltd może zarejestrować się i wnieść kapitał później, w ciągu 24 miesięcy. Po rejestracji bank poprosi o dokumenty firmy i osób uprawnionych do podpisu; szczegóły dotyczące otwarcia konta przez obcokrajowca — w artykule o koncie bankowym w Turcji.

Zezwolenie na pracę i zezwolenie na pobyt dla założyciela

Rejestracja spółki nie daje automatycznego prawa do pracy w niej. Ustawa nr 6735 (art. 10) pozwala na pracę obcokrajowcowi, który jest wspólnikiem i dyrektorem Ltd lub wspólnikiem i członkiem zarządu A.Ş. Zezwolenie na pracę zastępuje jednocześnie zezwolenie na pobyt (ikamet izni) (art. 12), więc odrębna karta pobytu VNZ nie jest wymagana. Ministerstwo rozpatruje komplet dokumentów w ciągu 30 dni. Jeśli zezwolenie zostało wydane na podstawie wniosku z zagranicy, należy wjechać do Turcji w ciągu sześciu miesięcy.

Kryteria dla obcokrajowca-założyciela na stronie Ministerstwa Pracy (stan na 26.10.2026):

• opłacony kapitał spółki — co najmniej 500 000 TL, udział samego obcokrajowca — co najmniej 500 000 TL oraz nie mniej niż 20%;
• zatrudnienie co najmniej pięciu pracowników — obywateli Turcji. Pierwsze zezwolenie wydaje się z warunkiem: od siódmego miesiąca pięciu tureckich obywateli musi być zatrudnionych w firmie w każdym miesiącu;
• jeśli udział obcokrajowca wynosi co najmniej 100 000 USD, te dwa wymogi nie mają zastosowania;
• według ogólnych kryteriów pensja dyrektora nie może być niższa niż trzykrotność płacy minimalnej, a kadry zarządzającej wyższego szczebla — pięciokrotność. Minimum brutto w 2026 roku wynosi 1 101 TL dziennie, co oznacza 33 030 TL miesięcznie, zatem progi wynoszą odpowiednio 99 090 i 165 150 TL.

Od 03.08.2026 obowiązuje nowe wyłączenie: przy składaniu wniosku z wewnątrz kraju dla obcokrajowców, którzy w ciągu ostatnich trzech lat legalnie przebywali w Turcji przez co najmniej rok, wymogi dotyczące zatrudnienia i kapitału nie mają zastosowania. Wyjątek ten jest ograniczony do trzech obcokrajowców na firmę, przy czym liczba obcokrajowców nie może przekraczać liczby obywateli Turcji. Czy dotyczy to założyciela — należy potwierdzić przy składaniu wniosku. Praca bez zezwolenia jest kosztowna: w 2026 roku kara dla obcokrajowca pracującego na własny rachunek wynosi 82 010 TL, dla pracującego na podstawie umowy — 40 977 TL, a dla pracodawcy — 102 503 TL za każdego obcokrajowca. W przypadku recydywy kwoty te ulegają podwojeniu.

Roczne zobowiązania i podatki

• Podatek dochodowy od osób prawnych (kurumlar vergisi) — 25% (art. 32 ustawy nr 5520); dla banków, firm ubezpieczeniowych i niektórych instytucji finansowych — 30%. Dla zysków produkcyjnych firm posiadających świadectwo rejestracji przemysłowej stawka od 21.05.2026 r. wynosi 12,5%. Podatek nie może być niższy niż 10% zysku przed odliczeniami i ulgami (podatek minimalny, art. 32/C).
• Terminy — roczną deklarację składa się od 1 do 25 dnia czwartego miesiąca po zakończeniu okresu rozliczeniowego, tj. od 1 do 25 kwietnia w przypadku roku kalendarzowego, a płatność następuje do końca tego samego miesiąca. W ciągu roku odprowadzane są zaliczki (geçici vergi) według tej samej stawki.
• Podatek VAT (KDV) — stawka podstawowa 20%, stawka obniżona 10% (decyzja prezydenta nr 7346 obowiązująca od 10.07.2023 r.). Deklaracja składana jest co miesiąc.
• Zgromadzenie wspólników — zwyczajne zgromadzenie wspólników odbywa się w ciągu trzech miesięcy po zakończeniu roku obrotowego (art. 409 i 617 TTK); zatwierdza się na nim sprawozdania finansowe oraz podział zysku.
• Kapitał — jeśli firma została założona przed podwyższeniem minimów kapitałowych, należy podnieść kapitał do poziomu 50 000 / 250 000 TL do 31.12.2027 r.

Nieruchomość na firmę: co się zmienia

Turecka firma, w której cudzoziemcy posiadają 50% lub więcej udziałów albo wyznaczają większość zarządu, może kupować nieruchomości tylko na cele prowadzonej działalności, określonej w statucie (art. 36 ustawy o katastrze nr 2644). W strefach wojskowych i obszarach bezpieczeństwa specjalnego wymagane jest zezwolenie Sztabu Generalnego lub gubernatora, a sposób użytkowania obiektów jest weryfikowany na podstawie zapisów w księdze wieczystej (Tapu). Jeśli obiekt został zakupiony lub jest wykorzystywany niezgodnie z przeznaczeniem, Ministerstwo Finansów wyznacza termin na jego sprzedaż, po czym w razie niedopełnienia obowiązku następuje sprzedaż przymusowa.

Inne są również zasady opodatkowania. Zysk firmy ze sprzedaży nieruchomości opodatkowany jest stawką 25%, a ulga na zysk ze sprzedaży nieruchomości została zniesiona dla obiektów nabytych od 15.07.2023 r. (ustawa nr 7456); dla nieruchomości zakupionych wcześniej z podatku zwolnione jest 25% takiego zysku. Dlatego w przypadku mieszkania do celów prywatnych lub na wynajem, zagranicznym inwestorom zazwyczaj łatwiej jest nabyć nieruchomość na osobę fizyczną: szczegóły dotyczące tego, jak przebiega transakcja kupna nieruchomości w Turcji, omówiliśmy w osobnym artykule.

Najczęstsze pytania

Czy potrzebny jest turecki partner lub dyrektor?

Nie. Spółkę Ltd lub A.Ş. może założyć jedna osoba, w tym cudzoziemiec, który może również pełnić funkcję dyrektora.

Czy można założyć firmę bez przyjazdu do Turcji?

Statut można podpisać przy użyciu podpisu elektronicznego lub mobilnego przez system MERSİS. W przypadku braku tureckiego podpisu elektronicznego, dokumenty podpisuje przedstawiciel na podstawie pełnomocnictwa.

Czy firma daje prawo do pobytu?

Sama w sobie nie. Podstawą pobytu jest zezwolenie na pracę (çalışma izni), które zastępuje kartę pobytu (ikamet izni).

Jaki kapitał jest potrzebny, aby założyciel mógł pracować w swojej firmie?

Według kryteriów na 2026 rok: opłacony kapitał firmy musi wynosić co najmniej 500 000 TL, a udział cudzoziemca nie mniej niż 500 000 TL i 20% udziałów, albo równowartość 100 000 dolarów amerykańskich.

Jak długo trwa otwarcie firmy?

Nie ma jednego ustawowego terminu. Ogłoszenie w rejestrze pojawia się w ciągu dwóch godzin po przesłaniu przez e-İlan, a wniosek o zezwolenie na pracę rozpatrywany jest przez 30 dni od momentu złożenia kompletnego pakietu dokumentów.

Źródła

• Resmî Gazete: decyzja prezydenta nr 7887 w sprawie kapitału minimalnego
• Resmî Gazete 17.10.2026: przedłużenie terminu podwyższenia kapitału do 31.12.2027
• Turecki Kodeks Handlowy nr 6102 (mevzuat.gov.tr)
• Ministerstwo Handlu: MERSİS
• Ustawa nr 4054 o ochronie konkurencji
• ATSO: opłaty rejestrowe i izbowe na 2026 rok
• ALTSO: rejestr handlowy w Alanyi
• Ustawa nr 6735 o międzynarodowej sile roboczej
• Ministerstwo Pracy: kryteria wydawania zezwoleń na pracę
• Ministerstwo Pracy: otwarcie firmy przez cudzoziemca
• Ministerstwo Pracy: opłaty za zezwolenia na pracę w 2026 roku
• Ministerstwo Pracy: kary administracyjne za pracę bez zezwolenia
• Resmî Gazete: płaca minimalna na 2026 rok
• Ustawa nr 5520 o podatku dochodowym od osób prawnych
• Resmî Gazete: decyzja nr 7346 w sprawie stawek VAT
• Ustawa o katastrze nr 2644